Ochr ddu y sgrin

Mae gwefannau cymdeithasol yn gallu bod yn gret i ddal fyny efo newyddion y Byd. Yn amlach na pheidio, ma’ Twitter yn darparu’r newyddion llawer cynt na sianeli fel BBC News 24 / Sky News ayb. Mae’r storis yn dod yn gyflym, a’r ypdets yn llifo mewn bob munud. Prin fedra i orffen fy mhanad cyn bod ‘na rywbeth arall ‘di newid efo’r cachfa ma’ nhw’n ei alw’n Brexit.

Dwi’n un sy’ wastad wedi hoffi gwybod be sy’n digwydd o ‘nghwmpas i ac o amgylch y Byd – yn wleidyddol, cerddorol, yn faterion cyfoes ayb. Cyn hyd yn oed meddwl am godi o ‘ngwely’n bora, ma’ rhaid i mi jecio’n ffôn, gweld pa byncia’ sy’n ‘trendio’, a dal fyny efo be sydd ‘di bod yn digwydd dros nos. Mae o’n handi, ac yn ffordd gyflym iawn o fod ‘in the know‘, fel petai.

Ond mae ‘na ochr arall iddi hefyd. Gan bod hi mor hawdd derbyn y newyddion, mae’n hawdd i ni ymgolli ynddo fo gyd – mynd yn addicted i gael y diweddaraf am bawb a bob dim. Mae sawl stori newyddion digalon wedi dominyddu’r penawdau’n ddiweddar yn enwedig – ymosodiad terfysg yn Utrech, stampede angheuol mewn parti i bobl ifanc yn Cookstown, Gogledd Iwerddon, seiclon Idai yn achosi difrod a channoedd o farwolaethau yn Mozambique, Zimbabwe a Malawi, ac wrth gwrs y stori ddi-ddiwedd a elwir yn Brexit, gyda’r holl ansicrwydd a thensiynau sy’n dod gyda hwnnw.

Un enghraifft benodol o berygl newyddion unfiltered ar wefannau cymdeithasol oedd yr ymosodiad erchyll ar ddau fosg yn Christchurch, Seland Newydd ychydig wythnosau yn ol. Wrth scrolio ar fy ffôn i gael gwybod be’n union oedd wedi digwydd, ‘neshi ddod ar draws fideo gan yr ymosodwr oedd yn dangos ef yn cario allan y weithred anfaddeuol hwnnw. Ychydig o eiliadau welis i cyn cau’r sgrin, ond roedd hynny’n ddigon i mi deimlo’n hollol sâl. Oherwydd bod modd uwchlwytho unrhyw beth ar Twitter / Facebook, doedd dim rhybudd wedi cael ei roi a doedd dim byd wedi’i sensro. Er yr ymdrech gan y cwmniau hyn (yn ogystal â YouTube) i dynnu’r fideos cyn gynted â phosib, erbyn iddyn nhw lwyddo gwneud hynny, roedd miloedd wedi’u gweld. Dwi wir yn gobeithio bod y platfformau wedi dysgu gwers o’r hyn ddigwyddodd, a bod dim byd o’r fath yn digwydd eto. Mae ‘na bobl ifanc a naïf iawn ar-lein, a ‘swn i’n casau gwybod bod nhw’n cael eu exposio i’r fath erchyllter fel ges i.

O ran fy iechyd meddwl i’n bersonol, ar lefel isymwybodol ella, mae scrolio’n ddi-ben-draw a trio dal o fyny efo pawb a bob dim yn cael effaith reit negyddol. Mae’n bwysig ymarfer hunan ofal pan ‘dach chi’n teimlo fel bod pwysa’r Byd ar eich ‘sgwydda. Tydi o ddim yn eich gwneud chi’n berson drwg a does ‘na’m unrhyw cywilydd o gwbl mewn cymryd amser i ffwrdd o’r newyddion a chamu nol o’r sgrin. Dwi’n ffeindio bo ‘mutio’ geiriau allweddol neu/a rhai cyfrifon ‘dach chi’n meddwl sy’n niweidiol ar Twitter yn help – a drwy wneud hynny ‘dach chi’n gwybod wedyn bod dim peryg o’u gweld ar eich timeline yn ddyddiol. (Modd gwneud rhywbeth tebyg ar Facebook drwy bwyso ‘unfollow’ os ‘dach chi’m isho teimlo’n annifyr drwy glicio ‘unfriend‘.)

Yndi, mae’n bwysig peidio anwybyddu yr hyn sy’n digwydd o’ch amgylch a chymryd diddordeb, ond mae o hefyd yr un mor bwysig i edrych ar ol rhif 1 = chi’ch hun.

 

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s