Amser y Mis.

MAE’N AMSER I SIARAD AM PERIODS. PERIOD.

Mae o’n beth hollol normal, felly pam ar y ddaear ein bod ni mor anobeithiol yn siarad am y pwnc? Pam bod proses mor naturiol yn cael ei weld fel rwbath afiach?!

Period = cyfnod o amsar – ac yn y cyfnod penodol yma, be sy’n digwydd ydi bod wal yr uterus yn twchu efo meinwe (tissue), mae’r ovaries yn rhyddhau wŷ, ond os nad ydi’r wŷ yn cael ei ffrwythloni efo sperm – a felly o ganlyniad ddim angen y tissue – mae’r tissue yn cael ei rhyddhau o wal yr uterus drwy’r wain (vajayjay) – a dyna di’r gwaed sy’n ymddangos. A dyna’r wers fioleg am heddiw 👍🏻.

Hyd yn oed efo’r bobl dwi agosaf efo, ma’ siarad am periods dal yn gallu teimlo’n eitha’ embarassing weithia’. Dwi’n shwr bod y rhan fwya o ferched ar un adeg wedi sibrwd ‘Sgenti…ym, ti’n gwbod… *pwyntio at lawr fana* alla’i ddefnyddio plis?’ pan ma’ nhw ‘di rhedeg allan o pads/tampons.

Dwi’n cofio teimlo cymaint o gywilydd wrth fynd i giwbicyl toileda’ i newid pad. Dwi’n cofio pesychu neu g’neud rhyw fath o swn scufflo jyst er mwyn cuddio sŵn y wrapper yn agor. Fatha bo’ fi ddim isho gada’l i ferched erill wybod fy mod i’n cael period hefyd…! Mor wirion pan ‘dach chi’n meddwl am y peth. (O a tra dwi ar y topic o pads, pam UFFAR bod pads scented yn bodoli?! C’mon, de. 1 gair = i r r i t a t i o n.)

Ma’ periods pob unigolyn yn wahanol. Mae rhai yn ca’l rhai heb boen, ac eraill yn cael rhai anioddefol. Mae rhai yn ysgafn a rhai yn drwm. Mae rhai yn gyson ac eraill yn anghyson. Mae rhai yn gynnar a rhai yn hwyr. Mae rhai yn para 3 diwrnod, ac mae rhai eraill yn para hyd at 7 diwrnod.

Mae’n bwysig *iawn* nodi hefyd bod rhai ddim yn cael periods o gwbl, a hynny am amryw o resymau – cyflyrau meddygol fel endometriosis, PCO, a straen dim ond i enwi rhai, neu efallai am eu bod yn ddynes traws/non-binary. Ond tydi’r ffaith eich bod chi’n methu cael period ddim yn eich gwneud chi’n llai o berson nac yn eich diffinio o gwbl.

Y PIL

*Er gwybodaeth, ma’r morning after pill yn wahanol i’r pil dyddiol mae merched yn ei gymryd (sef yr un dwi’n siarad amdano isod)* ✌🏻

Yn gryno, yr hyn mae’r pil yn ei wneud ydi atal yr ovaries rhag rhyddhau wŷ pob mis. Ond nid atal beichiogrwydd ydi unig bwrpas y pil. Ma’na lot o ferched yn cymryd y pil i ostwng dipyn ar y cramps bol ma’ periods yn gallu achosi. Ma’ nhw siriysli yn boenau afiach – fel bod rhywun yn cicio’ch uterus chi dro ar ôl tro am oriau maith.

Mi neshi ddechra’ ca’l periods cyn imi hitio fy arddegau, a dwi’m wir yn cofio ca’l unrhyw broblema’, jyst teimlo’n anghyffyrddus weithia’ – ond yna un mis ynghanol fy arddegau, geshi’r boen gwaetha’ erioed. Oni methu aros yn llonydd, oni bron a phasio allan, oni methu gafael yn fy ffôn hydnoed i ddweud wrth fy ffrind bo’ rhaid mi ganslo arni. Oni yn fy nagra’ mewn poen a do’dd ‘na’m byd oedd yn ei leddfu. A’th hyn ymlaen am fisoedd ac yn amharu ar fy mywyd i. Roedd rhaid i mi wneud wbath am y peth, ac er fy ‘mod i ddim 100% yn hapus efo’r peth, mi neshi benderfynu cymryd y pil. Ro’dd unrhyw beth yn well na’r boen ‘na.

(I hogia’ fysa ella yn fy ngalw i’n ddramatig – ma’r math eithafol yma o boen period wedi ca’l ei gymharu i’r boen mae merched yn brofi cyn mynd mewn i labour…. Fyswn i wrth fy modd yn eich gweld chi’n ei brofi fo unwaith…!)

Wrth gwrs mae rhaid i mi bwysleisio, fel pob meddygyniaeth, mae ‘na side effects i’r pil ac felly mae’n bwysig *iawn* pwyso a mesur y pros a cons cyn penderfynu ei gymryd. Ond os ‘dach chi’n profi poenau wirioneddol boenus nes bod painkillers ddim yn helpu, mi fyswn i yn argymell y pil fel opsiwn i’w drafod gyda’ch GP. Dwi’n cofio trafod y peth yn lled ddiweddar efo grŵp o ffrindiau, a’r hyn ‘nath fy nharo i oedd ein bo’ ni gyd ar rai gwahanol. Felly os nad ‘di un pil yn gweithio i chi, ma’na ddigon o opsiynau eraill.

GWYBODAETH:  https://www.nhs.uk/conditions/contraception/combined-contraceptive-pill/

PMS

Ma’ PMS yn ast. Premenstrual Syndrome ydi PMS a mae o’n effeithio miloedd o ferched. Mae’r symptomau yn digwydd rhyw wythnos neu ddwy cyn y period ei hun. Do’s neb wir yn gw’bod pam ei fod o’n digwydd, ond y tyb ydi ei fod o i wneud efo’r ffaith bod lefelau hormones merch ym mhobman yn ystod y cylchred fislifol.

Rhai o’r symtomau corfforol: blinder, cur yn pen, newid mewn archwaeth bwyd, acne, cyhyrau yn brifo. bronnau tendr ayb

Rhai o’r symtomau meddyliol: teimlo’n bryderus/croendenau. straen, newid mawr mewn hwyliau, trafferth cysgu ayb

FYI, wrth ymchwilio y cyflwr hwn, dwi ‘di dod i ddysgu bod mwy na 200 symptom PMS gwahanol i’w gael – fatha bod y period ei hun ddim digon drwg ‘de, genz….

Mwy o wybodaethhttps://www.nhs.uk/conditions/pre-menstrual-syndrome/

I GLOI

Pan mae’n gyfnod y mis arna i, dwi’n teimlo mor hyll tydi ffiltyrs Snapchat ddim hyd yn oed yn helpu, dwi’n cravio bwyd jync, a dwi’n mynd yn emosiynol neu blin dros y petha’ lleia’ erioed. Dwi’n gollwng llwy ar y llawr mewn camgymeriad a ma mrên i’n meddwl bod hi’n amsar cael meltdown am ba mor anobeithiol ydwi. Tydi o’m yn hwyl, ac ma’ gwbod fy mod i am orfod ei brofi fo bob mis yn fflipin blinedig! Ond wedi deud hynny, ma’ gwbod bod rhannau pwysicaf fy nghorff yn gweithio fel y dylai ac yn medru cyflawni gweithred anhygoel yn wbath i’w werthfawrogi. Ac os gai orffen efo ‘chydig o bwyntia’…

  • Mae o’n HYNOD o sexist i awgrymu bod dadl dynes yn invalid achos eich bo’ chi’n ddyfalu ei bod hi yn ‘amser y mis arni’. Plis peidiwch â gwneud hynny. ‘Dan ni’n haeddu cael ein clywed 24/7.
  • Tydi periods ddim yn afiach. Ma’ nhw’n wyrth.
  • Ma’ merched yn wariars ac mae ein cyrff ni yn BLYDI ANHYGOEL. (pun intended lol)

❤️

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

Connecting to %s